Geçmişten Günümüze Mardin Araştırmaları-3

Mardin’in tarihi konusunda ilk derli toplu belge ve bilgiye dayanan eser Abdulgani Efendi’nin “Mardin Tarihi” adlı eseridir.dört yıl gibi uzun sayılan yorucu bir çalışmanın sonucunda ortaya çıkan bu eserde;kaynaklar,vakfiyeler ve mezar taşları üzerindeki yazılar ortaya konulmuştur.bu da araştırmanın değerini bir kat daha arttırmıştır.Yazar aynı zamanda tartışmalı karşılaştırmalı bir tarih yazmayı esas prensip kabul etmiştir.Bilindiği üzere kitabelerin bir kısmı yüzyıllar önce Katip Ferdi tarafından tespit edilmiştir.Ancak 50′ye varan bu kitabelerin tümünü tespit etmek ilk defa Abdulgani Efendiye nasip olmuştur. Ayrıca tarihi eserleri tek tek ele alması da esere ayrı bir önem kazandırmıştır. Kaynakları arasında ise Şer’iyye Sicilleri de bulunmaktadır.1929 yılında tamamlanan ve il yıllığı tarzında düşünülerek yazıldığı için Mardin’in cumhuriyetin ilk yıllarında ne gibi ekonomik ve sosyal özelliklere sahip olduğunu gösterir.Eser bu açıdan da ayrı bir öneme sahiptir.Eserin çok önemli bir eksiği olarak Mardin2deki Hıristiyanlardan ve eserlerden bahsetmemiş olmasıdır.Ayrıca milli mücadele yıllarında Mardin ve çevresinin durumu da yazılmamıştır.
Bu değerli eseri sadeleştirerek günümüz Türkçesi ile yayına sunan eğitimci-araştırmacı yazar burhan Zengin Beyefendinin de gayretlerinden bahsetmeden geçemiyeceğiz.Burhan Bey Mardin ve Hasankeyf konusunda yaptığı çok değerli araştırmalarıyla tanınmaktadır.Mardin Tarihi’ni kendi imkanlarıyla bastıramayınca GAP Bölge Kalkınma İdaresince sağlanan kaynakla fazla miktarda bu eseri bastırabilmiştir.Ancak hemen baskısı tükenen bu değerli araştırmayı yeniden bastırmak ümidiyle resmi ve özel kurumlarla görüşmüş;fakat bu güne kadar olumlu bir sonuç alamamıştır.Bu konu vesilesiyle ilgilileri yardıma davet ediyoruz.

Abdülgani Fahri Efendi (Bulduk) (1864-1951)
Çermik beylerinden Buldukoğlu ailesindendir.Eski Nusaybin kaymakamı Diyarbakırlı Zülfikar Bey’in oğludur.Diyarbakır’da doğup orada ilim tahsilini bitirdikten sonra adliye de memurluğa başladı.Zamanla adliye üyeliği ve çeşitli yerlerde savcılık yaptı.Emekli olduktan sonra Diyarbakır’a yerleşti ve kendini tamamen okuma yazmaya verdi.
Soyadı kanunundan sonra Bulduk soyadını aldı.Ebced hesabıyla kolaylıkla tarih düşürebilen son asrın şairlerinden biridir.Mardin Tarihi’nden ayrı olarak “Divan” ve “Cizre’nin Muhtasar Tarihi” Adlı eserleri vardır.

This entry was posted in Genel, Mardin Araştırmaları. Bookmark the permalink.